Wąsatka (Panurus biarmicus) to mały, acz niezwykle elegancki ptak, który z pewnością zasługuje na miano jednej z najpiękniejszych ozdób polskich mokradeł i trzcinowisk. Mimo że jest nieliczna i prowadzi skryty tryb życia, dla miłośników przyrody jej spotkanie to zawsze wyjątkowe przeżycie.
Wąsatka jest ptakiem wielkością zbliżonym do sikory, lecz ma bardzo długi, schodkowany ogon. Jej upierzenie jest utrzymane w ciepłej, rudobrązowej tonacji, która doskonale maskuje ją wśród suchych trzcin.
Prawdziwy spektakl kolorów i form prezentuje jednak samiec:
- Jego głowa i kark są jasnopopielate (szaroniebieskie).
- Najbardziej charakterystycznym elementem są szerokie, czarne pasy w kształcie wąsów, które biegną od dzioba w dół, dając nazwę całemu gatunkowi.
- Samiec ma także czarne pokrywy podogonowe oraz czarno-rudo-biały rysunek na skrzydłach.
Samica jest bardziej stonowana – brakuje jej czarnych „wąsów”, a jej głowa jest płowa lub szarobrązowa.
Wąsatka przebywa w Polsce cały rok. Żywi się owadami, małymi bezkręgowcami, a zimą nasionami trzciny i pałki. W okresie lęgowym zbiera pożywienie z roślin wodnych lub wilgotnego podłoża, a zimą skupia się na nasionach.